Ғиёсуддин Абулфатҳ Умар ибни Иброҳими Хайёми Нишопурӣ (18 майи соли 1048 – 4 декабри соли 1131) шоир, файласуф, риёзидон ва ситорашиноси барҷастаи форсу тоҷик мебошад. Ӯ дар шаҳри Нишопури Хуросон ба дунё омада, тамоми умри худро ба илму маърифат бахшидааст.Осори илмии Умари Хайём, ки тибқи сарчашмаҳои таърихӣ 15 рисоларо дар бар мегирад. Аз хурдӣ зеҳни тез ва қобилияти фавқулода дошт. Дар мадрасаҳои Нишопур илмҳои динӣ, фалсафа, риёзиёт (математика), нуҷум (астрономия) ва тибро амиқ омӯхт. Хайём қариб дар ҳамаи ин илм¬ҳо бозёфт дорад. Омӯзиши фаъолияти илмии донишманд собит менамояд, ки ӯ аслан ба масъалаҳое таваҷҷуҳ зоҳир намудааст, ки аз назари олимони пешин дур монда буданд. Шоҳкории назми Хайём, ки ба забони форсӣ-тоҷикӣ эҷод шуда, ӯро дар саросари ҷаҳон машҳур кардааст. «Наврӯзнома» – рисолаи насрии бадеӣ ва таърихӣ ба забони форсӣ-тоҷикӣ. Дар он таърихи пайдоиши ҷашни Наврӯз, оинҳои подшоҳони қадим, тақвим ва расму одатҳои мардумӣ баён шудаанд.

Гиясуддин Абу-ль-Фатх Омар ибн Ибрахим Хайям Нишапури (18 мая 1048 года – 4 декабря 1131 года) – выдающийся персидско-таджикский поэт, философ, математик и астроном. Он родился в городе Нишапур в Хорасане и посвятил всю свою жизнь науке и просвещению.
Научное наследие Омара Хайяма, согласно историческим источникам, включает 15 трактатов. С детства он обладал острым умом и незаурядными способностями. В медресе Нишапура он глубоко изучал религиозные науки, философию, математику, астрономию и медицину, совершив открытия практически в каждой из этих областей. Изучение научной деятельности учёного доказывает, что в первую очередь он уделял внимание тем вопросам, которые ранее оставались вне поля зрения других исследователей. Поэтические шедевры Хайяма, созданные на персидско-таджикском языке, прославили его на весь мир. «Наврузнаме» – художественно-исторический прозаический трактат на персидско-таджикском языке, в котором изложены история возникновения праздника Навруз, обычаи древних царей, календарь и народные традиции.

Ghiyath al-Din Abu’l-Fath Umar ibn Ibrahim Khayyam Nishapuri (May 18, 1048-December 4, 1131) was a prominent Persian-Tajik poet, philosopher, mathematician, and astronomer. He was born in the city of Nishapur in Khorasan and dedicated his entire life to science and enlightenment.
According to historical sources, Omar Khayyam’s scientific legacy comprises 15 treatises. From a young age, he possessed a sharp mind and extraordinary abilities. At the madrasahs of Nishapur, he deeply studied religious sciences, philosophy, mathematics, astronomy, and medicine, making discoveries in nearly all of these fields. A study of the scholar’s scientific work proves that he primarily focused on problems that had previously escaped the notice of earlier scientists. Khayyam’s poetic masterpieces, written in the Persian-Tajik language, brought him worldwide fame. Nowruznama (“The Book of Nowruz”) is a literary and historical prose treatise in Persian-Tajik that describes the origins of the Nowruz holiday, the customs of ancient kings, the calendar, and folk traditions.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top